منوراژی

اغلب زنان در دوره‌ای از زندگی خود، خونریزی شدید قاعدگی را تجربه می‌کنند. بعضی از آنها تقریبا در تمامی دوره‌ها خونریزی شدید دارند. پزشکان اصطلاحا به این خونریزی شدید یا طولانی، «منوراژی» (به انگلیسی: Menorrhagia)‏ یا «هایپرمنوره» می‌گویند. منوراژی‌ یك‌ اختلال‌ نسبتاً شایع‌ كه‌ مشخصه‌ آن‌ خونریزی‌ قاعدگی‌ بیش‌ از معمول‌ یا طولانی‌تر از معمول‌ است‌. میانگین‌ میزان‌ از دست‌ دادن‌ خون‌ در طی‌ یك‌ دوره‌ قاعدگی‌ طبیعی‌ حدود 50 سی‌سی‌ است‌. در حالت‌ منوراژی‌ میزان‌ دفع‌ خون‌ ممكن‌ است‌ 75 سی‌سی‌ یا بیشتر باشد. این‌ حالت‌ به‌ ندرت‌ نشانه‌ یك‌ اختلال‌ زمینه‌ای‌ وخیم‌ است‌.
با وجود اینکه خونریزی شدید ماهانه در میان زنان در پیش از یائسگی شایع است، تنها درصد کمی از زنان آنقدر زیاد خون دفع می‌کنند که در حد «منوراژی» باشد.

 برای اینکه خونریزی ماهانه به حد منوراژی برسد باید حداقل بعضی از علایم زیر را ایجاد کند:
1: خونریزی به حدی برسد که یک نواربهداشتی یا بیشتر در یک ساعت کاملا خیس شود و این وضع تا ساعت‌های متمادی طول بکشد.
2: در طول شب نیاز به تعویض نوار بهداشتی باشد.
3: عادت ماهانه بیش از ۵ روز طول بکشد.
4: خونریزی ماهانه به‌قدری شدید باشد که در زندگی معمول فرد اختلال ایجاد کند.
5: احساس درد مداوم در زیر شکم در طول قاعدگی ایجاد کند.
6:  قاعدگی نامنظم شود.
7: خستگی، بی‌حالی و تنگی نفس (علایم کم‌خونی) ایجاد کند.

درمان

درمان اين مشكل بر تشخيص علت استوار است. درمواردي كه علت مشخصي يافت نشود استفاده از قرصهاي جلوگيری از حاملگی خوراكي و آنتی آندروژنها مانند دانازول مفيدند. در خانمهاي سنين بالا ميتوان برداشتن رحم را مطرح كرد. آزمون‌های‌ تشخیصی‌ خاص‌ (نظیر آزمایش‌ حاملگی‌، نمونه‌برداری‌ آندومتر، آزمایش‌ خون‌) برای‌ كمك‌ به‌ تعیین‌ علت‌ خونریزی‌ ممكن‌ است‌ انجام‌ شود. درمان‌ معمولاً به‌ سن‌ بیمار، تمایل‌ یا عدم‌ تمایل‌ وی‌ برای‌ بچه‌دار شدن‌ و اختلالات‌ زمینه‌ای‌ بستگی‌ دارد. استفاده‌ از نوار بهداشتی‌ بیش‌ از حد معمول‌ در طی‌ خونریزی‌ بیش‌ از حد برای‌ پیشگیری‌ از گرفتاری‌ مربوط‌ به‌ خونریزی‌ در صورت‌ استفاده‌ از آیودی‌، روش‌ ضدبارداری‌ دیگری‌ را انتخاب‌ كنید. دیلاتاسیون‌ و كورتاژ (گشاد كردن‌ گردن‌ رحم‌ و تراشیدن‌ سطح‌ داخلی‌ رحم‌ با یك‌ كورت‌) ممكن‌ است‌ انجام‌ شود. برداشت‌ رحم‌ با جراحی‌ ممكن‌ است‌ در موارد مقاوم‌ به‌ درمان‌ كه‌ تمایل‌ به‌ بچه‌دار شدن‌ نیز وجود ندارد در نظر گرفته‌ شود.

ـ علایم‌ شایع‌:
۱. عدم‌ تعادل‌ هورمون‌های‌ زنانه‌ (استروژن‌ و پروژسترون‌)
۲. طول‌ كشیدن‌ دوره‌ قاعدگی‌ بیش‌ از هفت‌ روز
۳. دفع‌ لخته‌های‌ خونی‌ زیاد
۴. رنگ‌پریدگی‌ و خستگی‌ (ناشی‌ از كم‌خونی‌)
۵. میزان‌ خونریزی‌ قاعدگی‌ بیش‌ از معمول‌ (كه‌ این‌ میزان‌ بین‌ بیماران‌ مختلف‌ بسیار متفاوت‌ است‌).
ـ علل‌ بیماری:
۱. عدم‌ تخمك‌گذاری‌ (اختلال‌ در آزاد شدن‌ تخمك‌ در هر ماه‌)
۲. فیبروییدها (تومورهای‌ خوش‌خیم‌ رحم‌)
۳. عفونت‌ لگنی‌
۴. اختلال‌ اندومتر
۵. آیودی‌
۶. كم‌كاری‌ تیرویید

خونریزی شدید یا طول کشیده قاعدگی می‌تواند علامت یک بیماری در رحم مثل فیبروئیدها، پولیپ رحم و یا سرطان رحم باشد. همچنین یکی از عوارض جانبی معروف استفاده از آی یو دی، منوراژی می‌باشد. یک خونریزی شدید ممکن است بر اثر سقط جنین نیز ایجاد شود. منوراژی همچنین ممکن است بر اثر یک بیماری هورمونی مثل کم کاری غده تیروئید نیز ایجاد شود. گاهی اوقات علت ایجاد منوراژی مشخص نمی‌باشد. اگر قاعدگی‌های شما همیشه شدید باشند نیازی به نگران شدن وجود ندارد. با این حال اگر این مشکل بر روی زندگی شما تاثیر می‌گذارد، باید با پزشک خود در این مورد مشورت نمایید.

نحوه تشخیص منوراژی
پزشک ابتدا شما را معاینه کرده و ممکن است برای اندازه‌گیری سطح هورمون‌های شما و برای کشف کم خونی، تقاضای انجام آزمایش خون نماید. بررسی‌های بیشتر، مثل انجام سونوگرافی برای مشاهده وجود فیبروئیدها و یا پولیپهای رحم ممکن است ضروری باشد. همچنین ممکن است یک هیستروسکوپی انجام شود و با استفاده از دوربین مخصوصی که از دهانه رحم عبور داده می‌شود، داخل رحم مشاهده گردد. یک نمونه از دیواره رحم (آندومتر) ممکن است برداشته شده و به آزمایشگاه پاتولوژی فرستاده شود تا بر روی آن بررسی‌های لازم به عمل آید.

ـ عوامل‌ افزایش‌دهنده‌ خطر:
۱. چاقی‌
۲. مصرف‌ استروژن‌ (بدون‌ پروژسترون‌)
۳. خانم‌های‌ نزدیك‌ سن‌ یائسگی‌
۴. خانم‌های‌ جوانی‌ كه‌ چرخه‌ تخمك‌گذاری‌ آنها هنوز منظم‌ نشده‌ است‌
ـ پیشگیری‌:
معاینه‌ لگنی‌ سالیانه‌ همراه‌ نمونه‌گیری‌ از گردن‌ رحم‌ (پاپ‌اسمیر)
ـ عواقب‌ موردانتظار:
بسته‌ به‌ علت‌ خونریزی‌ متغیر است‌، مواردی‌ كه‌ علل‌ هورمونی‌ عامل‌ خونریزی‌ است‌ معمولاً به‌ درمان‌ پاسخ‌ می‌دهد.
ـ عوارض‌ احتمالی‌:
كم‌خونی‌ ناشی‌ از دفع‌ خون‌ بیش‌ از حد، جراحی‌ ممكن‌ است‌ لازم‌ باشد.

ـ داروها:
هورمون‌ درمانی‌ برای‌ كنترل‌ خونریزی‌ ممكن‌ است‌ تجویز شود. اگر هورمون‌درمانی‌ به‌ دلایلی‌ قابل‌ تجویز نباشد، داروهای‌ دیگری‌ برای‌ كنترل‌ خونریزی‌ ممكن‌ است‌ توصیه‌ شود. مكمل‌ آهن‌ جهت‌ كم‌خونی‌ ممكن‌ است‌ تجویز شود.
ـ فعالیت‌:
استراحت‌ در بستر در حالتی‌ كه‌ پاها مختصری‌ بالا قرار گیرند ممكن‌ است‌ سودمند باشد.
ـ رژیم‌ غذائی‌:
رژیم‌ خاصی‌ نیاز نیست‌.
ـ در این‌ شرایط‌ به‌ پزشك‌ خود مراجعه‌ نمائید:
۱. اگر علایم‌ پس‌ از شروع‌ درمان‌ تشدید گردد.
۲. اگر شما یا یكی‌ از اعضای‌ خانواده‌ تان دارای‌ علایم‌ منوراژی‌ باشید.
۳. اگر دچار علایم جدید و غیرقابل توجیه شده اید. داروهای‌ تجویزی‌ ممكن‌ است‌ با عوارض‌ جانبی‌ همراه‌ باشند.